پذیرش خود به‌عنوان یکی از محورهای اصلی عشق به خود نیازی اصلی در جهت احساس رضایت، آرامش و ارزشمندی است. با این حال بسیاری از ما در دنیای پر از مقایسه، قضاوت و تحت فشارهای بیرونی یاد نگرفته‌ایم که خود را همان‌طور که هستیم بپذیریم. پذیرشی بر مبنای نزدیک شدن به خود واقعی با تمام جنبه‌های مثبت و منفی. اما این فرایند نیاز به طی کردن مسیری طولانی‌مدت در جهت شناسایی باورهای محدود کننده در ضمیر ناخودآگاه و تمرین برای جایگزینی یا اصلاح آن دارد. بنابراین در این مطلب بعد از بررسی بیشتر با مفهوم پذیرش خود، شش تمرین مختلف و نحوه حرکت در این مسیر با تمرکز بر مراقبه تتاهیلینگ را نیز یاد می‌گیریم.

پذیرش خود چیست؟

پذیرش خود (Self Acceptance)، پذیرش  واقعی و در آغوش گرفتن تمام جنبه‌های خوب و ارزشمند در کنار جنبه های منفی بدون هیچ قید و شرط است. یعنی درک اینکه ما از تمام ویژگی‌های مثبت و منفی خود جدا نیستیم. می‌پذیریم که به‌عنوان یک انسان جائزالخطا، کامل نیستیم، اشتباه می‌کنیم، نقص داریم، اما اجازه نمی دهیم آن‌ها ما را تعریف کنند.

وقتی پذیرش بی قید و شرط و بدون قضاوت خود را تمرین کنیم، شروع به دوست داشتن خود می‌کنیم و با در آغوش گرفتن خود واقعی‌مان، روی ویژگی‌های کمتر مطلوب خود کار می‌کنیم. بنابراین لازم است توجه کنیم که پذیرش کامل خود و تمام اشتباهات و نواقص به معنای تایید رفتارهای ناشایست یا کارهای ناسالم نیست، بلکه فقط پذیرفتن واقعیت و اذعان به آن ویژگی منفی یا کار ناسالمی است که انجام داده‌ایم. پذیرفتن این جنبه‌های ناخوشایند نخستین و مهم‌ترین گام برای اصلاح یا بهبود هر آن چیزی است که دوست نداریم.

تفاوت پذیرش خود و عزت نفس

هر چند این دو مفهوم هر دو به ارتباط نزدیک با خود اشاره دارند، اما در اصل، بسیار متفاوت هستند. عزت نفس به این موضوع اشاره دارد که درباره خودمان چه احساسی داریم و آیا احساس می‌کنیم انسانی خوب، قابل احترام و ارزشمند هستیم یا خیر؟ اما در موضوع پذیرش خود همه جنبه‌های خود و نه فقط ویژگی‌های مثبت را در آغوش می‌گیریم. به بیان دیگر پذیرش خود زیربنای ایجاد عزت نفس است و این دو معمولا همراه یکدیگر دیده می‌شوند، اما به دو جنبه متفاوت احساس و اندیشه ما نسبت به خود اشاره دارند.

چند مثال از مفهوم پذیرش خود در زندگی روزمره

 زمانی به مرحله پذیرش خود می‌رسیم که تلاش نکنیم عیب، نقص یا ویژگی‌های منفی خود را نادیده بگیریم و برای آن توجیه بیاوریم. پذیرش خود برای هر فردی با توجه به چالش درگیر در آن، متفاوت است. برای درک بهتر موضوع چند مثال از پذیرش خود در چالش‌های معمولی زندگی را تشریح می‌کنیم:

• فردی که در حال طی کردن مراحل طلاق از همسر خود است و به این دلیل احساس شکست دارد، ممکن است پذیرش خود را به این شکل تجربه کند: اینکه در هر حال اشتباهاتی در زندگی‌اش مرتکب شده که منجر به شکست ازدواجش شده است، اما او می‌پذیرد که این چالش در ادامه راه وی را تبدیل به یک فرد شکست‌خورده نمی‌کند.
• زنی که با بیماری بی اشتهایی عصبی درگیر است، ممکن است خود را به عنوان انسانی با بدنی دارای مشکل بپذیرد. او با پذیرش این موضوع به مشکل جسمی خود نزدیک شده و متعهد می‌شود که برای رفع آن تلاش کند.
• دانشجویی که با وجود تلاش در حد پتانسیل خود، نمرات متوسطی در دانشگاه می‌گیرد، در نقطه پذیرش به این درک می‌رسد که شاید رشته انتخابی‌اش، متناسب با پتانسیل او نیست و می‌تواند نقاط قوت خود را در کسب مهارت و دانشی دیگر دنبال کند.
• کارمندی که در برآورده کردن اهداف رییس سخت‌گیر خود در شرکت مشکل دارد، ممکن است به این درک برسد که هر فردی گاهی اوقات در انجام درست کارها به شکست برخورد می‌کند. اما با وجود تمام این عدم موفقیت‌ها، باز هم فردی شایسته در شرکت است.
• دختری با عزت نفس پایین که از روبرو شدن با تردیدها و باورهای مخرب خود اجتناب می‌کند، در فرایند پذیرش خود ممکن است متوجه شود که هر آنچه فکر می‌کند، درست نیست. بنابراین با تلاش در ریشه‌یابی دلیل این باورها به‌دنبال اصلاح و تغییر آن‌ها می‌رود.

البته طی کردن مسیر پذیرش خود کاری طولانی مدت است که نیاز به صبر، شناسایی مشکل و تمرین در جهت رفع آن دارد. حتی در برخی موارد همراهی با یک فرد مجرب بسیار کمک‌کننده است.

تمرین‌های عملی برای فرایند پذیرش خود

تجربیات زندگی، ضربه‌های روحی در گذشته، انتقادها، مقایسه‌ها، گفتگوهای درونی و سیستم‌های حمایتی همگی بر سطح پذیرش کسی که هستیم تاثیر می‌گذارد. با این حال پذیرش خود، مهارتی است که با تمرین، صبر و پشتکار نتیجه می‌دهد. موارد زیر مهم‌ترین پیشنهاداتی هستند که به یادگیری مهارت پذیرش خود کمک می کند:

۱.شکرگزاری روزانه را تمرین کنید

هر روز سه تا پنج چیزی که بابت داشتن آن‌ها سپاسگزار هستید را یادداشت کنید. این موضوع به‌خصوص اگر عادت ذهنی‌تان متمرکز بر ویژگی‌های منفی‌تان باشد، ممکن است چالش‌برانگیز باشد. اما تمرین روزانه باعث می‌شود که ذهن، تمرکز بر نکات مثبت را یاد بگیرید. در هنگام شکرگزاری علاوه بر موارد مثبت، به جنبه‌های امیدبخش هر موقعیت به ظاهر منفی نیز توجه کنید. به‌عنوان مثال اگر در کاری شکست خوردید، بابت درسی که گرفتید، شکرگزاری کنید. حتی برای برخی ویژگی‌ها یا نقص‌های ظاهری خود نیز نکات مثبتی را پیدا کنید و بابت آن‌ها شگرگزار باشید.

۲.باورهای منفی را جایگزین کنید

باورها و افکار منفی، صدای منتقد درونی هستند که باعث رنج فراوان و مانع رسیدن به پذیرش بدون قید و شرط هستند. بنابراین بعد از شناسایی این باورها با نوشتن روزانه هر یک، به آن‌ها فکر کنید. به‌عنوان مثال اگر باور دارید به خاطر رفتاری در گذشته خودتان را سرزنش کرده‌اید، بعد از نوشتن آن، خود را با پرسیدن سوال «آیا این حقیقت دارد؟» به چالش بکشید. سپس هر باور منفی را با گفتگوی درونی مثبت جایگزین کنید. به عنوان مثال بنویسید «من آدم خوبی هستم، اما انسانم و گاهی اشتباه می‌کنم.»

۳. یک سیستم حمایتی درست انتخاب کنید

فهرستی از افرادی که بیشترین زمان خود را با آن‌ها می‌گذرانید، تهیه کنید. به شیوه صحبت کردن آن‌ها با خودتان فکر کنید. افرادی که معاشرت با آن‌ها را نمی پسندید، شناسایی کنید و از خود بپرسید آیا می‌توانید زمان کمتری را با آن‌ها بگذرانید یا حتی آن‌ها را از زندگی خود حذف کنید؟ البته این کار همیشه ممکن نیست اما تلاش کنید تا با مرزگذاری سالم، اطراف خود را با افراد مثبت و قدردان احاطه کنید، کسانی که با حمایت شما به رشدتان کمک می‌کنند.

۴. مدیتیشن کنید

تمرین منظم مدیتیشن به فاصله گرفتن ذهن از افکار منفی و گفتگوهای درونی آسیب‌زننده کمک می کند. ضمن اینکه تکرار روزانه آن عامل مهمی در افزایش حس مثبت، آگاهی به افکار و مشاهده بی قضاوت بدون یکی شدن با آن‌ها است. تمرین‌های ذهن‌آگاهی مانند مدیتیشن علاوه بر افزایش صلح درونی نقش مهمی در کاهش خود انتقادی و ترسیم تصویری بهتر از خود دارد.

۵. خودتان را ببخشید

بخشش خود بابت اشتباهات و حسرت‌های گذشته گامی مهم در مسیر پذیرش خود است. برای تمرین این مهارت به موقعیت یا عمل اشتباهی که می‌خواهید بابت آن خود را ببخشید، فکر کنید و هر نوع قضاوتی را که نسبت به خود در ارتباط با آن موقعیت دارید، شناسایی کرده و یادداشت کنید.

مثلا ممکن است بنویسید:«نباید آن کار را انجام می‌دادم، خیلی خشمگین رفتار کردم» سپس خود را بابت این باور ببخشید و جمله‌ای به این شکل بنویسید:«خودم را بابت این باور که به خاطر آن کار، خشمگین بودم، می‌بخشم. حقیقت این است که…» و ادامه جمله را کامل کنید. برای تکمیل جمله به این موضوع فکر کنید که در آن موقعیت یک دوست مهربان و دلسوز به شما چه می‌گفت. ممکن است چیزی شبیه این را به ذهن بیاورید:« آن موقع تحت فشار بودم و رفتار اشتباهی داشتم.»

۶. خود را با دیگران مقایسه نکنید

بیشتر افراد با مقایسه و ارزیابی با دیگران، به خود برچسب‌های «خوب» یا «بد» را می‌زنند. به‌عنوان مثال خود را «چاق»، «لاغر» یا «زشت» می‌نامند. بنابراین لازم است به محض ورود این افکار، مقایسه را رها کرده و فقط آن‌را مشاهده کنیم.

تمرین پذیرش خود با مراقبه تتاهیلینگ

مراقبه تتاهیلینگ روشی جدید در توسعه و رشد فردی است که در آن فرد با ورود به حالت تتای مغزی و اتصال به خالق هر آنچه هست، روی تغییر، جایگزینی و اصلاح باورهای محدودکننده‌اش کار می‌کند. این فرایند که همراه یک تتاهیلر یا بعد از آموزش‌های لازم توسط فرد انجام می‌شود، یک روند درونی است. در دیدگاه وایانا استایبل، بنیان‌گذار تتاهیلینگ، انسان زمانی می‌تواند خود را بپذیرد که ابتدا بفهمد چه باورها، احساسات یا تجربه‌هایی او را از خود واقعی‌اش دور کرده است.

پذیرش خود در تتاهیلینگ به این معناست که من اگر خود را بپذیرم، جوهره الهی خودم را می‌پذیرم. جوهره الهی همان حقیقت و نور من است. با پذیرش خود این را می‌پذیرم که اگر اشتباهی کرده‌ام، بهترین کار در زمان انجام ان بوده است. اما لازم است درس این اشتباه را یاد بگیرم تا بار دیگر تکرار نشود. بنابراین در پذیرش خود با تکنیک تتاهیلینگ فرد به بخشش و درک از خود می‌رسد. توجه به اینکه جوهره وجودی‌اش همان نور است و با وجود اشتباه، حقیقت فرد فراتر از این موضوعات است. اما این روند در مراقبه تتاهیلینگ معمولا با همراهی یک فرد آگاه به مراقبه (تتاهیلر) به شکل زیر انجام می‌گیرد.

در گام اول، طی فرایند ریشه‌یابی باورهای محدود کننده، فرد به این آگاهی می‌رسد که دلیل دشواری حرکت در مسیر پذیرش خودش چیست. این کار معمولا بعد از مراقبه تتاهیلینگ انجام می‌شود و فرد، همراه با تتاهیلر افکار، خاطرات و الگوهایی را که سال‌ها در ناخودآگاه فعال بوده‌اند را شناسایی می‌کند. بعد از این مرحله فرایند اصلاح، تغییر یا جایگزینی باورها اتفاق می‌افتد. به شکلی که فرد از طریق درخواست از خالق و دانلود احساسات و باورهای جدید، آن‌ها را جایگزین می‌کند.

به‌عنوان مثال باورهایی مانند «برای پذیرفته شدن لازم است کامل باشم» با احساساتی مانند «عشق به خود»، «ارزشمندی» و «توانایی پذیرش اشتباهات» جایگزین می‌شوند. این فرایند کمک می‌کند تا فرد خود را از نگاه قضاوت‌گرانه ذهن رها کرده و از نگاه حقیقت و عشق بی‌قید و شرط بپذیرد.

اما هم‌زمان با کار کردن روی باورها، انجام روزانه مراقبه تتاهیلینگ، نقش مهمی در تقویت مهارت پذیرش خود دارد. ورود به سطح تتا باعث آرام‌تر شدن ذهن و کمتر شدن صدای منتقد درونی می‌شود تا در نهایت فرد بتواند خود را در نور و عشق خالق مشاهده کند. این نوع مراقبه به تدریج ظرفیت فرد برای بخشش و پذیرش خود را افزایش می‌دهد.

در نگاه تتاهیلینگ، پذیرش خود به معنای دیدن خویشتن از نگاه خالق است. نگاهی که در آن انسان تمام ویژگی‌های مثبت و منفی، تجربه‌ها و مسیر رشدی‌اش را پذیرفته است. این روند ترکیبی از آگاهی، تغییر باور و اتصال معنوی است که با تمرین و تکرار فرد را به سمت آرامش و هماهنگی بیشتری با خود می‌رساند.

جمع‌بندی

پذیرش این واقعیت که مانند هر انسان دیگری نقاط قوت و ضعف داریم، اشتباه می کنیم و گاهی شکست می‌خوریم بخش مهمی از فرایند عشق به خود است. این به آن معناست که علاوه بر پذیرش نکات مثبت، ویژگی‌های منفی خود را نیز می‌پذیریم و با تلاش در جهت اصلاح یا تغییر آن بیشتر رشد می‌کنیم. حرکت به سمت این مهارت با تمرین و تکرار مواردی چون انجام مدیتیشن، شکرگزاری، جایگزینی باورهای منفی و بخشش خود امکان‌پذیر است.

در تتاهیلینگ پذیرش خود به معنای پاک کردن نقص‌ها نیست، بلکه پذیرفتن تجربه انسانی با تمام نور و سایه‌هایش است. این روش به ما کمک می‌کند تا با آگاهی بیشتر، بدون قضاوت، بدون مقاومت و با شفقت بیشتر نسبت به خود ارتباط عمیق‌تری با خالق برقرار کنیم. در این مسیر گروه وادی هفتم با برگزاری دوره‌های آموزشی مرتبط تلاش دارد تا افراد علاقه‌مند را به سمت رشد فردی با مراقبه تتاهیلینگ هدایت کند. در صورت تمایل به شرکت در این دوره‌ها می‌توانید با شماره ۰۹۰۴۴۴۸۶۶۶۶ در تماس باشید.

مراجع

 positivepsychology